Preek van 9 juli Oude Kerk

juli 12, 2023

Preek van 9 juli Oude Kerk

Verkondiging 9 juli 2023 in de Oude Kerk Maasland
Johannes 5, 1-13

Geliefde broeders en zusters van onze Heer Jezus Christus, gemeente,
In het evangelie van vandaag staat een van de akeligste zinnen uit de Bijbel. De zieke
man zegt: “Er is niemand om mij te helpen.”
Bethesda schijnt een geneeskrachtige bron te zijn. Als het water in beweging komt, als
er vanuit de diepte heilzame krachten loskomen, dan moet je er als eerste bij zijn. Maar
de verlamde man is altijd te laat. Al 38 jaar lang.
Als je dat even op je in laat werken, voel je het verdriet dat daarachter zit. Hij is niet
alleen. Er is daar bij het badcomplex even binnen de poort van Jeruzalem een hele
gemeenschap van allerlei zieken en patiënten. Hij is niet alleen, maar wel eenzaam. Er
is niemand om hem te helpen. Als het erop aankomt, staat hij er helemaal alleen voor.
Heel veel mensen zijn met wat zij meemaken in het leven alleen. Eenzaamheid
is een groot probleem in onze maatschappij. Veel mensen, en niet alleen ouderen, geven
aan zich eenzaam te voelen. Steeds meer mensen leven in een sociaal isolement.
Je hebt eenzaamheid in soorten en maten.
Marinus van den Berg, die vele jaren gewerkt heeft als pastor in een verpleeghuis,
onderscheidt in zijn boekje Ode aan de eenzaamheid een aantal soorten eenzaamheid.
Je hebt de gezochte, zelfgekozen eenzaamheid. Mensen die kiezen voor het alleen zijn.
Je hebt de ongewenste, niet zelfgekozen eenzaamheid. Soms van mensen die een man
of vrouw verloren hebben.
Je kunt je eenzaam voelen doordat je wordt buitengesloten. Pestgedrag. Het komt voor
op het schoolplein, maar ook in de recreatiezaal van het verzorgingshuis of op je werk.
Er zijn mensen die eenzaam zijn omdat zij psychisch ziek zijn.
Je kunt alleen leven en toch niet eenzaam zijn. Je kunt, zelfs in een huwelijk of relatie,
of met een druk sociaal leven, je diep ongelukkig en alleen voelen.
Voor de meeste mensen is eenzaamheid een probleem. Zelfs als je zelf gekozen hebt om
alleen te zijn, dan nog heb je andere mensen nodig. Niemand kan leven in volstrekt
isolement. Niemand is zelfverzorgend. We zijn sociale wezens, we hebben elkaar nodig,
maar we hebben het ook nodig om nodig te zijn.
Ook wanneer we de krant lezen of het nieuws horen over natuurrampen of oorlog of
gebieden waar de leefomstandigheden slecht zijn is er veel eenzaamheid.
Maar daarover lezen wij niet in de krant.

Ik denk aan Offinso waar wij vandaag bij stil staan hoe zonder water leven niet
mogelijk was. Een ziekenhuis heeft water nodig om mensen gezond te maken. Mensen
sterven, anderen bleven eenzaam achter en wie bracht het water diep uit de grond bij de
mensen? Ze waren niet alleen, maar er was niemand die hen kon helpen. Daarom is het
zo bijzonder, wat Daan Verboon net vertelde, dat er mensen zijn die de mogelijkheid in
praktijk brachten om met pompen het water omhoog via leidingen naar hooggelegen
dorpen te pompen. Water is leven, maar het moet wel bereikbaar zijn.
Daarom is dat zo’n akelige zin uit dat verhaal: ik heb niemand…
En tegelijk, is dat de werkelijkheid en de ervaring van heel veel mensen.
Wat gebeurt er precies tussen Jezus en die verlamde man?
Het begint ermee dat Jezus de man ziet.
Waar anderen al 38 jaar aan hem voorbij lopen, misschien wel over hem heen stappen
als hij hinderlijk in de weg ligt, ziet Jezus hem. Hij vraagt: ‘wil je gezond worden?’
Dat lijkt wel een domme vraag. Hoezo, welke zieke wil dat niet? Is dat niet vragen naar
de bekende weg…
Het antwoord van de zieke is echter ook verrassend. Hij bevestigt de vraag van Jezus
niet. Hij zegt niet: natuurlijk wil ik gezond worden, zeg me wat ik moet doen; of: ja, ik
wil gezond worden, kunt u mij helpen.
Dat zou allemaal voorstelbaar zijn. Maar in plaats daarvan begint hij meteen zijn
klaagverhaal te vertellen, ‘er is niemand om mij het water in te helpen. Ik probeer het
wel, maar er is altijd een ander vóór mij in het water’. Het lijkt alsof het antwoord niet
past bij de vraag. Het antwoord lijkt wel zijn klacht die hij al 38 jaar lang afsteekt.
En Jezus dan? Hij zegt niet: ‘Och man, zal ik je het water in helpen’. Hij slaat geen arm
om zijn schouder, of laat merken dat Hij de klacht van de man begrijpt en zijn pijn
meevoelt. Nee, Jezus zegt nogal kortaf: ‘Sta op, pak uw mat op en loop!’
Dat zeg je toch niet, tegen iemand die verlamd is?
Of, is dat het woord, de stimulans die iemand nodig heeft, die niet alleen uiterlijk
verlamd is maar ook innerlijk geblokkeerd? Is dit misschien de aanpak die de man
nodig heeft, die zich helemaal in zijn ziekte en zijn klacht heeft ingegraven, dat hij niet
anders meer kan dan zijn riedeltje opzeggen, welke vraag hem ook gesteld wordt? Is
nodig is, om hem – letterlijk – op eigen benen te leren laten staan?

Jezus helpt door hem een nieuw perspectief voor te houden. Sta op! Dit is Jezus taal!
Hij gaat niet mee in zijn klacht, maar zet hem op zijn plaats. Daardoor krijgt zijn leven
een nieuw perspectief.
Jezus geeft hem geen ruimte om verder in de put negatief of somber te zijn of om
zichzelf schuldig te voelen dat hij iets niet kan.
Jezus reikt hem gewoon een hele andere mogelijkheid aan. Zo werkt het vandaag de
dag nog. Bij de pakken neerzitten helpt niet, maar open je ogen, open je oren wie de
Heer op je pad brengt om je te helpen, welke mogelijkheid er is om te leven.

Je krijgt andere mogelijkheden aangereikt, als je je daarvoor openstelt.
Altijd als Jezus de mens in nood tegenkomt, begint het met liefdevolle aandacht voor
deze mens. Zien en aanspreken.
Wat Jezus deed voor deze man kunnen wij in Zijn voetspoor ook voor de ander doen.
En dat is zo mooi in wat Daan vertelde: niet meegaan in de malaise, maar aanpakken,
‘ontwikkelen/ontwikkelingssamenwerking en denken in mogelijkheden. Vanuit
Sport&Spel is in 1980 al hebben mensen zich ingezet om dit waterproject mogelijk te
maken. Heel Maasland voor ‘water’. De grondhouding van Jezus om samen er te zijn
voor de ander heeft een praktische vorm gekregen in de kerk van het “Maasland
College” in de Presbyteriaanse kerk van Offinso te Ghana. We zien het in het OTC, het
Orthopedisch Trainings Centrum en bij Clear Mind zodat er water is in het ziekenhuis.
Mensen horen en beleven dat wanneer ze in een uitzichtloze situatie zitten er weer
perspectief op leven is. In ieder mens, kan die helende kracht van Jezus werkzaam
worden. Dan voel je overvloedige vreugde in Zijn nabijheid. Dan heb je voor altijd een
lieflijke plek aan Zijn zijde ( Ps. 16,11) en levenslang ben je niet eenzaam meer.
Dit zijn 1000 redenen vandaag om dankbaar te zijn voor dit 40-jarig jubileum en wat
wij mogen delen in de grote daden die de Heer voor ons allen heeft gedaan.
Daan, ik weet dat je dankbaar bent dat je dit levengevende werk van grote betekenis
hebt gedaan. Vanuit de gemeente willen wij jou bedanken. Dankjewel. En achter iedere
man staat een grote vrouw. Heel veel dank.
Onuitsprekelijke dank aan een ieder die op welke manier dan ook via de organisatie, via
een gift, via technische handelingen dit kostbare werk heeft gesteund.
Amen

Ds. Rianne Noordzij

Meer berichten

Voorwoord 1 oktober 2023

Voorwoord 1 oktober 2023

Israëlzondag Zondag 1 oktober is de eerste zondag van oktober en daarmee in onze kerk Israëlzondag. Toen de Hervormde...

Lees meer