Preek van de Week – 16 juni j.l

juni 18, 2024

Preek van de Week – 16 juni j.l

Openluchtdienst ( Oude Kerk, Maasland), 16 juni 2024.

Ezechiël 17, 22-24; Marcus 4, 26-34

Geliefde broeders en zusters van onze Heer Jezus Christus,

Afgelopen maandag avond reed ik naar de Kwakelweg om bij Marije met andere enthousiaste vrouwen te brainstormen over hoe wij als vrouwen elkaar kunnen ontmoeten. Die dag was er een ware windhoos met regen. Ik reed over de Oostgaag en zag een bijzonder “verlichte” diep donkere lucht. Ik dacht: er moet ergens een regenboog te zien zijn. Eenmaal aan de keukentafel spraken we over de bijzonder gekleurde lucht en Gonda liet een foto zien van de regenboog. Ik zag geen regenboog. Zij wel. Die regenboog was er wel, ook al zag ik deze niet. Dit heeft te maken met waar je staat en welk perspectief je hebt. Wanneer jij de regenboog ziet en ik sta 10 meter verderop kan het zo zijn dat ik de regenboog niet zie. Het gaat er om vanuit welk perspectief je de regenboog ziet.
Zo is het ook hoe je wereldbeeld is en je verwachting van het Koninkrijk van God. Voor sommigen is de houding van angst voor de herhaling van de crisisjaren en gekwetstheid dat de kleine man het nooit redt, maar altijd slachtoffer is. Anderen leven vanuit het levensbesef van de jaren ’50: opbouw, aanpakken, zuinig zijn. Weer anderen leven nog altijd in de jaren ’60: alleen een grondige structuurverandering zal onze samenleving redden. Is het niet vreemd dan dat vele jongeren met teleurstelling in God en geloof een diepgeworteld levensbesef hebben dat zoveel, ook het leven zelf, leeg en doelloos lijkt?
Jezus geeft met gelijkenis van het groeiende zaad de belofte dat het Koninkrijk zal groeien. Hoe zie jij dit? Welk wereldbeeld heb jij? Hoe je vanuit je eigen levenservaring ernaar kijkt, zal verschillende associaties oproepen.

Zo denk ik aan de vastomlijnde, starre denkbeelden die mensen kunnen hebben over God. Generaties lang is doorgegeven dat God een alwetende opperregeerder is van het heelal, die de wereld en ons menselijk leven bestuurt, die orde en structuur aan het leven geeft. En wanneer je als ‘dienaar’ van God niet voldoet aan zijn regels dan wijst Hij jou af en kom je in de hel. Mensenlief. Dít lees ik nergens in de Bijbel. Wát een gesneden beeld hebben wij van God gemaakt.
Ik denk aan die grootmoeder die een kleinkind verloor. “We hebben nog wel zó gebeden. Waarom greep God niet in?.” God viel dus tegen want Hij had dus als oppermachtige dit kunnen voorkomen.
Of dat iemand denkt: wat heb ik misdaan dat mij dit overkomt? Is dit de straf van God?
Zo zijn wij in deze jaren ’20 van deze eeuw met wetenschap en techniek terecht gekomen in het nuttigheidsdenken. Een eenzijdige, praktische manier van denken. Trouwens, ik denk over veel dingen niet eens meer na. Ik doe de was in de machine, druk de knop in en dat ding draait. Als mijn wasmachine kapot is bel ik de monteur. Maar zo werkt het met God niet.
Sommigen overschreeuwen met hun angst en vragen naar ‘waarom’ het vertrouwen in God. Wij gaan uit van onszelf en nemen onze eigen visie voor waar. Nee, de regenboog zien velen niet.
Onze ‘moderne’ houding tegenover de natuur is een totaal andere dan die van de mens uit het begin van de vorige eeuw. Zo kijken wij met onze ogen naar de gelijkenis van Jezus en vullen met het Koninkrijk ‘de kerk’ in, maar die bestond in Jezus’ tijd nog niet.
Toen Jezus de gelijkenis vertelde zag de mens zichzelf als déél van de natuur, volgens de dezelfde wetten, aan dezelfde gang die gold voor bloemen, planten en dieren. Daarom hoorden die mens in het beeld van het vanzelfgroeiende zaad iets wezenlijks over zichzelf uitgedrukt. Mensen waren emotioneel onder de indruk van wat Jezus vertelde. Wie van ons heeft zaad in de aarde gestrooid en met verwondering en eerbied gezien hoe uit dat zaad een bloem of plant ontkiemde? Zijn wij zelfs onze verantwoording voor de schepping, van God gegeven, niet kwijt geraakt? Hoe moeten wij ons best doen om duurzaamheid onder de aandacht te brengen. Laat staan de goede zorg en aandacht voor de ander?
Maar is God nu echt afwezig of is het zo dat het beeld dat wij van Hem gemaakt hebben niet klopt. Vanuit je eigen levensvisie kan het echt zo zijn dat je niets van God ziet of merkt. Laten we dat vooral serieus nemen. Laten we vooral ook eerlijk zijn in onze waarneming van een wereld waarin macht en geld regeert. Waar mensen slachtoffer zijn van afwijzing, geweld en misbruik. Waar mensen moeten vluchten omdat hun huis en leven gebombardeerd is. Waar boeren en harde werkers slachtoffer zijn van een beleid van mensen in het kabinet die nog nooit een koe gemolken hebben, die alleen maar uitmelken.
Laten wij met z’n allen eens 10 meter verderop gaan staan en vanuit een ander perspectief kijken. Misschien zegt God wel: “Ik ben niet zó machtig, beschermend en zoals jullie mij zien. Draai dit eens om en zie mij zoals Ik BEN. IK BEN die IK BEN, de andersom heel andere, die woont boven het dak van jullie denken”. JHWH kunnen wij niet goed vertalen. Dit betekent zoiets als ‘Zijner, Wezer’. God is er voor jou, niet omdat jij hem ziet of ervaart, God is juist in jouw leven de aan-Wezige. Dit gaat ver uit boven ons nuttigheidsdenken, maar vanuit Gods perspectief gezien wil Hij jou wel bereiken. Of als een “Zij” als Maria, moeder Gods die voor ons bidt.
Zullen wij deze gelijkenis eens bezien vanuit de woorden van Jezus zoals ze geklonken moeten hebben vóórdat de jonge kerk deze heeft bewerkt? De woorden zoals deze in Marcus staan zijn gevonden in de oudste tekstbronnen. We mogen er dan ook vanuit gaan dat deze gelijkenis die Jezus vertelde een bemoediging is voor zijn twijfelende leerlingen, voor wie het moeilijk was in dat groepje in lompen gehulde leerlingen om het begin te zien van een beweging die uiteindelijk zou uitgroeien tot het Koninkrijk van God. Toen Jezus die enorme hoeveelheid mensen zag kwam hem het beeld van het mosterdzaad in gedachten. Zo’n piepklein minuscuul zaadje dat bijna niets voorstelt, maar waar iets groots uit voortkomt. Jezus verwachtte dat uit dit kleine groepje mensen door een goddelijk wonder het godsvolk zou groeien. Mensen die in een natuurlijke verbinding met God leven en voor wie in het leven Gods aan-Wezigheid even werkelijk zou worden als in Zijn eigen leven.
De Middeleeuwse mysticus St. Jan van het Kruis beschrijft in zijn boek ‘Donkere nacht’ hoe een mens op zoek naar God door een donkere nacht moet gaan om het licht, dat God is, te naderen. In de nacht verliezen wij elk zintuiglijk en geestelijk zicht en is het leven leeg en dor. Het is God zelf die aan-Wezig is en de mens door deze donkere nacht heen leidt. Hij is de aan-Wezige wanneer jij radeloos voor je uitkijkt, Hij is de aan-Wezige in jouw moeite en pijn en leegte. Jezus zelf laat met deze gelijkenis zien wie God is. Jezus zelf laat zien dat God ons midden in dit leven door de dood doet heengaan, dat Hij midden in jouw nacht ZichZelf laat zien als een werkelijkheid waarin het licht en het leven doorbreekt.
Deze gelijkenis biedt ook toekomst perspectief want ook al sterven wij mensen bij het leven, niet de dood heeft het laatste woord, maar een opstanding tot een waarachtig leven, groter en goedgevulder dan voorheen.
Daarom zijn deze gelijkenissen serieus en troostend. Serieus omdat ze onze menselijke bestaanservaringen die wij met ‘sterven bij het leven’ noemen, absoluut serieus nemen. Jezus vertelt dat God juist serieus op jouw leven en jouw levenservaringen betrokken is. Troostend, omdat jouw ervaringen in het grotere geheel van Gods werkelijkheid gezien worden, waarvan God zegt: mijn hoogste, mijn diepste, mijn laatste woord.
In Ezechiël 17 lezen wij dat God, de Heer zelf zegt dat Hij een teer twijgje zal plukken en zal planten op een hoge en verheven berg. Als wij in de bijbel over een berg lezen dan gaat er van God uit iets gebeuren. Dat twijgje zal een prachtige ceder worden, takken dragen en vrucht voortbrengen. Alle mensen worden in Gods liefde geboren. Voor alle vogels van allerlei pluimage is er plaats om in de schaduw van die takken te wonen. Werkelijk alle mensen ongeacht herkomst, nationaliteit, overtuiging, geslacht, wettelijke status of andere kenmerken hebben recht op leven, recht op bescherming tegen marteling en zelfbeschikkingsrecht. De mensenrechten zijn hier zelfs op bepaald. Laten we niet vergeten dat het God de Heer is die in zijn creatie een verdorde boom weer laat bloeien waaronder voor iedereen plaats is. Dat het Zijn belofte is die Jezus voor ons concreet heeft gemaakt: Wie je ook bent, wat je ook gelooft, het Koninkrijk van God wordt zo groot dat allerlei vreemde vogels er terecht kunnen. Er is plaats voor jou!
Maar deze gelijkenis betekent ook dat het niet gaat om een levenshouding van Gods water over Gods akker  laten lopen. Activiteit en vertrouwen vullen elkaar aan, dragen elkaar, horen bij elkaar als beide zijden van de euro.

En ja, midden in dit leven moet je soms sterven aan je onmacht, je angst, je verdriet. Soms raakt het leven je zo dat je innerlijk kwetsbaar openligt. Het zijn ervaringen die naar anderen toe niet te verwoorden zijn, laat staan dat een ander kan inzien wat jij meemaakt en wat het met je doet. Voor veel mensen bevat het leven meer duisternis dan licht. Deze werkelijkheid kunnen wij niet van tafel vegen met een woord van genade. Het is ook moeilijk om op God te vertrouwen in onze overstijgende werkelijkheid.
Als je diep donker gekleurde wolken verlicht ziet, stap dan eens 10 meter opzij en zie God vanuit een ander perspectief. Andere overal om je heen, gewoon in de liefhebbende ogen van de ander, die arm om je heen, die helpende engel, die open oren die jou horen, in die duif of de regenboog. Dan ervaar je God in zoveel als je ontvangt. Als je verwacht God te zien zal je zien. De keuze is aan jou. Als je misschien denkt: maar ik ben te min, te klein, denk dan aan die in lompen geklede leerlingen van Jezus die luisterden naar de gelijkenis van het mosterdzaadje. Zo klein als je bent, de aanwezigheid van God mag jij weerspiegelen. Zo is het ook met je spirituele kracht van Gods Geest die op wonderlijke manier groter is dan je zelf ziet. Van jouw aan-wezigheid kan alleen maar iets goeds komen. Die zielen die dit inzien worden aan het werk gezet om in deze tijd te helpen de nieuwe hemel en de nieuwe aarde te brengen. Want omdat God voor jou een schuilplaats is, is er plaats voor  jou. Zo mag jij ook voor de ander plaats maken, misschien een stukje opschuiven, ook voor de vluchteling. Probeer het leven eens vanuit Gods perspectief te zien. De bewogen Beweger. Zie in Zijn regenboog zijn Liefde en trouw, gewoon in Maasland. En vergeet God niet te loven, vergeet niet Jezus te danken voor alles wat Hij voor jou heeft gedaan. En vergeet niet dat Gods Geest jou troost en Gods liefdekracht geeft. Loof de Heer!
Amen.

Meer berichten

Voorwoord

Voorwoord

Het vaste ritme Volgende week begint de schoolvakantie ook voor onze regio. De Doelstraat en de Kluisweer worden dan...

Lees meer